Kaizen – definicja

Kaizen pochodzi z kultury japońskiej i jest tłumaczony na polski jako „zmiana na lepsze”. Przedstawia dwie idee: zmianę i dodawanie wartości do codziennego życia.

W literaturze możesz spotkać się z wieloma definicjami Kaizen: jako ciągłe doskonalenie lub narzędzia pozwalające na usprawnianie procesów w firmach.

Za sprawą W. Edwarda Deminga i jego 14 zasad jakości, filozofia ciągłego doskonalenia na stałe weszła do metod zarządzania. Znajdziesz ją m.in w normach ISO, możesz się też  spotkać z terminem Lean Management, który jest opisywany zamiennie z Kaizen lub Kaizen jest definiowany jako element Lean Management (więcej znajdziesz tutaj).

Kaizen ma swoje korzenie w biznesie, lecz dzięki swojej prostocie i skuteczności, została dostrzeżona przez psychologów i trenerów rozwoju osobistego, którzy zaczęli wykorzystywać zasady Kaizen w swojej pracy z klientami.

3 podstawowe założenia Kaizen

1. Dobre wyniki naszych działań możemy osiągnąć dzięki nagromadzeniu w czasie wielu małych zmian.

Jeden mały krok może nic nie zmienić, lecz wiele małych kroków doprowadzi nas do upragnionego celu. Zasada mówi nam też, że każdy powinien zaangażować w dążenie do celu. Świetnym przykładem jest Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy. Nieważne, czy wrzucisz do puszki 1 zł, 5 lub 50 – te kwoty same w sobie nie zmienią sytuacji w pediatrii. Lecz kiedy każdy z nas wrzuci tyle, ile jest w stanie, pod koniec dnia okazuje się, że uzbierano dziesiątki milionów zł, dzięki którym pomożemy tysiącom dzieciaczków.

2. Ewolucja, nie rewolucja

Wprowadzenie zmiany powinno mieć charakter ewolucji – zbyt gwałtowne, niezapowiedziane lub same w sobie, zmiany powodują opór. Jeżeli chcemy wdrożyć zmianę w swoim otoczeniu (np. w pracy lub w domu) sam pomysł zmiany może się spotkać z brakiem akceptacji. W myśl zasady: jeśli coś działa, po co to zmieniać?

W sytuacji, kiedy to my chcemy się zmienić (chcemy zrzucić wagę, rzucić palenie, nauczyć się nowego języka) też może pojawić się opór. Nawet pomimo Twojej determinacji i zaangażowaniu. Twój umysł, twoja świadomość wie, że chce się zmienić, ale opór stawia Twoje ciało pozbawione dziennej dawki nikotyny, liczby kalorii lub przeforsowane ćwiczeniami.

Dzięki zasadzie małych kroków jesteśmy w stanie przygotować zarówno otoczenie, jak i nasze ciało do zmian, których potrzebujemy.

3. Ciągłe doskonalenie nie ma końca

Nigdy nie przestawaj się rozwijać, nigdy nie przestawaj zmieniać otoczenia.
Po pierwsze, w momencie, kiedy cel został osiągnięty, często spoczywamy na laurach, nie pielęgnujemy zmiany, która zaszła w nas, czy wokół nas. Jeżeli nie ustabilizowaliśmy nowych nawyków, sposobów działania, stare przyzwyczajenia wrócą szybciej, niż myślisz. Po drugie, nawet poprawnie wdrożona zmiana po pewnym czasie ulega dezaktualizacji i będziemy musieli ja usprawnić lub opracować zupełnie nowe rozwiązanie. Po trzecie, nasze otoczenie zmienia się codziennie, a naszym zadaniem jest dotrzymać im kroku. Zmianom ulegają kompetencje poszukiwane przez pracodawców na rynku pracy. Zmianom ulega prawo, do którego musimy dostosować nasze działania. Lub chociażby nowy rozkład jazdy autobusów – to też zmiana, która wpływa na nasze codzienne życie.

Troszkę filozofii na koniec

Jeżeli stawiamy na rozwój, a obecnie stagnacja jest najgorszym złem, które możemy sobie zaserwować, zapewne mamy przed oczami cel, który chcemy osiągnąć, wizję nas zdrowszych, szczęśliwszych, awansujących? Co w momencie, kiedy osiągniemy cel?

Droga jest celem

– to motto Kaizen, wg którego nigdy nie dotrzemy do doskonałości, do której dążymy. Wszystkie cele, które sobie postawimy są tylko kolejnymi krokami, celami pośrednimi na wybranej drodze.

Odpowiedź na pytanie jest jedna – musimy wyznaczyć sobie kolejny cel, przejść kolejny etap do doskonałości. Zawsze znajdziemy coś, co można usprawnić, zrobić lepiej, czego musimy się nauczyć. Naszym celem jest nie przestawać się zmieniać.

I z tą myślą Cię zostawię.